Thị trường việc làm Mỹ tháng 3: Tăng trưởng ảo hay sức bền thực sự?

Thị trường việc làm Mỹ trong tháng 3 ghi nhận mức tăng trưởng vượt xa dự báo, tuy nhiên những chỉ số ngầm định lại cho thấy một nền kinh tế đang dần mất đà.

Báo cáo mới nhất cho thấy nền kinh tế Mỹ đã tạo thêm 115.000 việc làm phi nông nghiệp, con số này cao gấp đôi so với mức dự báo 55.000 từ khảo sát của Dow Jones. Nhìn thoáng qua, đây có vẻ là một tín hiệu lạc quan, nhưng khi bóc tách các lớp dữ liệu, giới phân tích nhận thấy những dấu hiệu suy yếu rõ rệt.

Nghịch lý giữa con số tổng thể và xu hướng thực tế

Mặc dù vượt kỳ vọng, nhưng nếu đặt trong tương quan với mức 185.000 việc làm của tháng trước, tốc độ tăng trưởng đang có dấu hiệu hụt hơi. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4,3% cho thấy một trạng thái ổn định, nhưng là sự ổn định trong trì trệ chứ không còn mang tính bùng nổ.

Một điểm đáng lo ngại khác nằm ở thu nhập bình quân theo giờ. Chỉ số này chỉ tăng 0,2% trong tháng và 3,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đều thấp hơn mức dự báo (lần lượt là 0,3% và 3,8%). Điều này cho thấy áp lực lương đang giảm bớt, một mặt giúp kiềm chế lạm phát nhưng mặt khác lại phản ánh sức mạnh thương lượng của người lao động đang suy giảm.

Những “vết nứt” trong lực lượng lao động

Đi sâu vào chi tiết, chúng ta thấy một bức tranh không mấy tươi sáng về sự tham gia của người dân vào thị trường lao động. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đã giảm xuống còn 61,8% - mức thấp nhất kể từ tháng ¹⁰⁄₂₀₂₁. Điều này cho thấy một bộ phận lớn lao động đang rời bỏ thị trường hoặc nản lòng trong việc tìm kiếm công việc phù hợp.

Đặc biệt, số người làm bán thời gian vì lý do kinh tế (underemployment) đã tăng mạnh thêm 445.000 người, nâng tổng số lên 4,9 triệu người. Khi người lao động không thể tìm được công việc toàn thời gian, sức mua của hộ gia đình sẽ bị ảnh hưởng, tạo ra rủi ro cho tăng trưởng GDP trong dài hạn.

Sự phân hóa gay gắt giữa các nhóm ngành

Thị trường lao động Mỹ hiện đang chia thành hai thái cực rõ rệt:

• Nhóm dẫn dắt: Y tế (+37.000), Vận tải và kho bãi (+30.000), Bán lẻ (+22.000) và Dịch vụ xã hội (+17.000). Đây là những ngành thiết yếu, ít bị ảnh hưởng bởi biến động công nghệ.
• Nhóm suy thoái: Lĩnh vực dịch vụ thông tin tiếp tục lao dốc với mức giảm 13.000 việc làm. Tính từ tháng ¹¹⁄₂₀₂₂, ngành này đã mất tổng cộng 342.000 vị trí (giảm 11%).

Trong lĩnh vực công nghệ, trạng thái “tuyển ít, sa thải ít” vẫn kéo dài từ đầu năm 2025, cho thấy sự thận trọng tối đa của các doanh nghiệp trước những bất ổn vĩ mô.

Bài toán hóc búa cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)

Báo cáo việc làm này được công bố trong bối cảnh Fed đang rơi vào tình trạng chia rẽ sâu sắc về chính sách tiền tệ. Việc bỏ phiếu 8-4 để giữ nguyên lãi suất là mức bất đồng cao nhất kể từ năm 1992. Một bên muốn duy trì lãi suất cao để dập tắt lạm phát, bên còn lại lo ngại việc siết chặt quá mức sẽ đẩy thị trường lao động từ “mềm đi” sang “sụp đổ”.

Ông Dan North, kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ tại Allianz, nhận định rằng thị trường đang mềm đi dù chưa đến mức khủng hoảng. Sự thận trọng của doanh nghiệp trong tuyển dụng mới chính là tác nhân chính khiến thị trường hạ nhiệt, chứ không hẳn là do làn sóng sa thải hàng loạt.

Góc nhìn chuyên gia và dự báo

Nhìn chung, nền kinh tế Mỹ đang thể hiện một sức chống chịu đáng kinh ngạc trước các cú sốc địa chính trị từ Trung Đông và áp lực thuế quan. Tuy nhiên, như ông Scott Clemons từ Brown Brothers Harriman đã lưu ý, một tháng dữ liệu tốt không đủ để khẳng định một xu hướng hồi phục. Chúng ta cần ít nhất 2-3 tháng tăng trưởng vững chắc để loại bỏ nghi ngờ về một cuộc suy thoái ngầm.

Lời khuyên cho nhà đầu tư: Trong giai đoạn này, hãy theo dõi sát sao chỉ số tham gia lực lượng lao động và dữ liệu lương theo giờ thay vì chỉ nhìn vào con số việc làm mới. Đây mới là những chỉ số dẫn dắt thực sự cho hướng đi của lãi suất Fed trong nửa cuối năm.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Bạn đánh giá thế nào về khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong quý tới dựa trên những tín hiệu suy yếu này? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao số liệu việc làm Mỹ tăng vượt dự báo nhưng chuyên gia vẫn lo ngại?Vì những chỉ số ngầm định như tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống mức thấp nhất kể từ 2021 và số người làm bán thời gian vì lý do kinh tế tăng mạnh, cho thấy chất lượng tăng trưởng không cao.

Ngành nghề nào đang tăng trưởng và suy giảm tại Mỹ hiện nay?Y tế, vận tải và bán lẻ đang dẫn dắt tăng trưởng. Ngược lại, lĩnh vực dịch vụ thông tin và công nghệ đang suy giảm mạnh với xu hướng tuyển dụng thận trọng.

Dữ liệu việc làm này ảnh hưởng thế nào đến chính sách của Fed?Nó tạo ra sự chia rẽ trong nội bộ Fed. Sự suy yếu của thị trường lao động tạo áp lực phải giảm lãi suất để hỗ trợ kinh tế, nhưng lạm phát vẫn là rào cản khiến Fed thận trọng.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao số liệu việc làm Mỹ tăng vượt dự báo nhưng chuyên gia vẫn lo ngại?

Vì những chỉ số ngầm định như tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống mức thấp nhất kể từ 2021 và số người làm bán thời gian vì lý do kinh tế tăng mạnh, cho thấy chất lượng tăng trưởng không cao.

Ngành nghề nào đang tăng trưởng và suy giảm tại Mỹ hiện nay?

Y tế, vận tải và bán lẻ đang dẫn dắt tăng trưởng. Ngược lại, lĩnh vực dịch vụ thông tin và công nghệ đang suy giảm mạnh với xu hướng tuyển dụng thận trọng.

Dữ liệu việc làm này ảnh hưởng thế nào đến chính sách của Fed?

Nó tạo ra sự chia rẽ trong nội bộ Fed. Sự suy yếu của thị trường lao động tạo áp lực phải giảm lãi suất để hỗ trợ kinh tế, nhưng lạm phát vẫn là rào cản khiến Fed thận trọng.