Áp lực lạm phát từ xung đột Trung Đông: Châu Âu và Anh sẵn sàng tăng lãi suất?

Áp lực từ xung đột Trung Đông đang buộc các ngân hàng trung ương như ECB và BoE phải cân nhắc việc tăng lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát do cú sốc năng lượng.

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới đang biến động dữ dội, các nhà hoạch định chính sách tiền tệ tại Châu Âu và Anh đang đứng trước một bài toán hóc búa: Giữ nguyên lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng hay thắt chặt để ngăn chặn lạm phát leo thang từ giá năng lượng.

Cú sốc năng lượng và bóng ma lạm phát từ eo biển Hormuz

Sự leo thang của cuộc chiến tại Iran đã trực tiếp giáng một đòn mạnh vào thị trường năng lượng toàn cầu. Việc lo ngại về khả năng phong tỏa eo biển Hormuz — huyết mạch vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới — đã đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 126 USD/thùng, mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Theo các chuyên gia kinh tế, khi nguồn cung năng lượng bị đe dọa, chi phí đầu vào của hầu hết các ngành sản xuất sẽ tăng vọt, tạo ra áp lực lạm phát “chi phí đẩy” cực kỳ khó kiểm soát. Điều này khiến các kịch bản về một đợt tăng lãi suất mới không còn là giả thuyết xa vời.

Phản ứng quyết liệt từ ECB và BoE

Dù vừa đưa ra quyết định giữ nguyên lãi suất trong phiên họp gần nhất, nhưng thông điệp từ các lãnh đạo ngân hàng trung ương lại chứa đựng sự thận trọng và sẵn sàng hành động.

Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB): Tín hiệu cho tháng 6

Chủ tịch ECB Christine Lagarde xác nhận hội đồng điều hành đã thảo luận cực kỳ kỹ lưỡng về kịch bản tăng lãi suất. Bà nhấn mạnh một thực tế nghiệt ngã: giá năng lượng duy trì ở mức cao càng lâu, sức ép lên nền kinh tế và lạm phát sẽ càng trở nên trầm trọng. Theo nhận định của ông Frederik Ducrozet từ Pictet Wealth Management, thị trường đang kỳ vọng ECB có thể sẽ thực hiện đợt tăng lãi suất tiếp theo ngay trong tháng 6 tới.

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE): Sẵn sàng thắt chặt mạnh tay

Tại Anh, Thống đốc Andrew Bailey cũng không giấu nổi sự lo ngại. Dù chưa phát tín hiệu tăng lãi suất ngay lập tức trong ngắn hạn, nhưng ông khẳng định BoE sẽ thực hiện các biện pháp “thắt chặt mạnh tay” nếu áp lực giá cả từ xung đột Trung Đông vượt quá tầm kiểm soát, đe dọa sự ổn định kinh tế quốc gia.

Sự phân hóa kinh tế giữa Mỹ và khu vực đồng Euro

Dữ liệu kinh tế mới nhất cho thấy một bức tranh không đồng nhất giữa các cường quốc, tạo ra sự phân hóa trong chính sách tiền tệ toàn cầu:

• Tại Mỹ: GDP quý 1 tăng trưởng ở mức 2%, thấp hơn kỳ vọng của giới phân tích. Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) đã chạm mức 3.5% — mức cao nhất trong gần 3 năm qua — chủ yếu do sự tăng vọt của giá xăng dầu. Tuy nhiên, Fed hiện vẫn đang giữ thái độ lạc quan hơn khi nghiêng về khả năng giảm lãi suất trong tương lai.
• Tại khu vực Eurozone: Tăng trưởng kinh tế đang có dấu hiệu chững lại đáng báo động khi chỉ đạt 0.1% trong quý đầu năm. Trong khi đó, lạm phát tháng 4 đã tăng lên mức 3%, vượt xa các dự báo trước đó do tác động trực tiếp từ giá năng lượng.

Góc nhìn chuyên gia: Liệu có chu kỳ thắt chặt mới?

Bà Hetal Mehta, nhà kinh tế trưởng tại St James’s Place, nhận định rằng trạng thái “chờ đợi và quan sát” của các ngân hàng trung ương sẽ ngày càng trở nên khó khăn khi xung đột kéo dài. Khi niềm tin về việc nguồn cung sẽ sớm trở lại bình thường bị lung lay, việc duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng sẽ trở thành một canh bạc rủi ro.

Tuy nhiên, một góc nhìn lạc quan hơn đến từ Neil Shearing (Capital Economics). Ông cho rằng vì lãi suất hiện tại đã ở mức cao hơn so với giai đoạn 2021-2022, các ngân hàng trung ương có thêm dư địa để hành động mà không nhất thiết phải thực hiện các đợt thắt chặt cực đoan như trước đây. Dù vậy, cam kết duy trì ổn định giá cả vẫn là ưu tiên hàng đầu để giữ vững kỳ vọng lạm phát của công chúng.

Bạn đánh giá thế nào về tác động của cuộc chiến Trung Đông đối với túi tiền của người tiêu dùng toàn cầu? Liệu các ngân hàng trung ương có kịp thời hành động trước khi lạm phát mất kiểm soát? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới.